આકસ્મિક પાક આયોજન ૨૦૧૬ઓર્ગેનીક કોર્નર
કાર્યક્રમો અને યોજનાઓ

રાષ્ટ્રિય કૃષિ વિમા યોજના

રાષ્ટ્રીય કૃષિ વિમા યોજના કેન્દ્ગજ સરકારશ્રી તરફથી રવિ/ઉનાળુ ૧૯૯૯-૨૦૦૦ થી અમલી બનાવેલ અને તે જ વર્ષથી ગુજરાત રાજયમાં પણ તેનો અમલ રાજય સરકારશ્રીએ કરેલ છે. ચાલુ વર્ષે પણ રાજયમાં રાષ્ટ્રીય કૃષિ વિમા યોજનાનો અમલ ક્રઅવામાં આવેલ છે.

યોજનાના મુખ્ય ઉદ્દેશો નીચે મુજબ છે.

  • કુદરતી આફતો જેવી કે રોગ, જીવાત, અતિવૃષ્ટી, દુષ્કાળ વગેરે કારણોસર પાકમાંથતા નુક્શાલન સામે ખેડૂતોને આર્થિક રક્ષણ આપવું.
  • આપત્તિના વર્ષોમાં ખેડૂતોની ખેત આવક સ્થિાર ક્રાવી.
  • પ્રગતિકારક કૃષિ પ્રવૃત્તિઓ, ઉચ્ચ‍ મુલ્યના ઇનપુટ અને ઉચ્ચે ટેક્નોથલોજી અપનાવવા ખેડૂતોને પ્રોત્સાતહિત કર​વા

રાષ્ટ્રીય કૃષિ વિમા યોજના અંતર્ગત આવરી લેવામાં આવેલ પાક

  • ગુજરાત રાજયમાં ખરીફ ઋતુના ૧૪ અને રવી ઋતુના ૧૨ મળી કુલ ૨૬ પાકોને રાષ્ટ્રીય કૃષિ વિમા યોજના હેઠળ આવરી લેવામાં આવેલ છે.
ખરીફઋતુ ૧. ડાંગર
૨. બાજરી
૩. મકાઈ
૪. જુ઼વાર
૫. રાગી
૬. તુવેર
૭. મગ
૮. મઠ
૯. અડદ
૧૦. મગફળી
૧૧. તલ
૧૨. એરંડા
૧૩. કપાસ
૧૪. કેળ
રવી/ઉનાળુ ઋતુ ૧. પિયત ઘઉં
૨. બિનપિયતઘઉં
૩. ચણા
૪. રાઈ-સરસવ
૫. બટાટા
૬. લસણ
૭. ડુંગળી
૮. જીરૂ
૯. વરીયાળી
૧૦. ઇસબગુલ
૧૧. ઉ.બાજરી
૧૨. ઉ.મગફળી

રાષ્ટ્રીય કૃષિ વિમા યોજના હેઠળ આવરી લેવામાં આવેલ ખેડૂતો

ગુજરાત રાજ્યમાં રાષ્ટ્રીયકૃષિવિમાયોજનાનો વિમા એકમ (ડિફાઇન્ડએરીયા તરીકે) તાલુકો છે. પાક વિમાના આવરણ તથા દાવાઓને લગતી તમામ ગણતરીઓ તાલુકાને એકમ વિસ્તાર તરીકે લઇને કરવામાં આવે છે. તેમજ વિમા આવરણ તથા દાવા રાશિના નિર્ધારણ માટે વિમા યોજના અંતર્ગત આવરી લીધેલ ખેડૂતોને એકસમાનરૂપે એકમ અભિગમ આધારીત લાગુ પડે છે. કોઇ વ્યક્તિગત ખેડૂત કે ગામને ગણતરીમાં લેવામાં આવતા નથી. વિમા યોજના અંતર્ગત બધા જ ખેડૂતોને નીચેની વિગતે આવરી લેવામાં આવે છે.

  • ફરજીયાત: જે તે એક્મમ વિસ્તાીર (ડિફાઇન્ડી એરીયા)માં યોજના હેઠળ આવરી લેવાયેલ પાકો માટે નિયત ક્રે‍લ નાણાંકીય સંસ્થા ઓ પાસેથી ખેત ધિરાણ લેતા ખેડૂતોને ફરજીયાત ધોરણે આવરી લેવામાં આવે છે.
  • મરજીયાત: જે ખેડુતો યોજના હેઠળ આવરી લેવાયેલ એક્મા વિસ્તાનરમાં નક્ી્ી લ કરેલ પાક ઉગાડતા હોય, પરંતુ બેંકમાંથી ખેત ધિરાણ મેળવતા નથી, તેવા ખેડુતો પોતાના વિસ્તા રની નિયત ક્રેયલ નોડલ બેંક્માંક અલગથી પ્રિમિયમની રક્મ ભરીને યોજનાનો લાભ લઇ શકે છે

રાષ્ટ્રીય કૃષિ વિમા યોજના અંતર્ગત લાગુ પડતા પ્રિમિયમના દર:

યોજના માટે પ્રિમિયમના દર બે ધોરણે નક્કી કરવામાં આવે છે.

  • સામાન્ય પ્રિમિયમના દરો:સામાન્ય પ્રિમિયમના દરો યોજનાની ગાઇડલાઇન મુજબ કેન્દ્ર સરકારશ્રીએ નિયત કરેલ છે. સામાન્ય પ્રિમિયમના દરો સામાન્ય વિમાપાત્ર રકમ પર લાગુ પડશે. જ્યારે સામાન્ય વિમાપાત્ર રકમ ઉપરાંતનું રક્ષણ મેળવવા માટે વાસ્તવિક દરથી વધારાનું પ્રિમિયમ ભરવાનું રહે છે. જેતે પાક માટે લીધેલ ધિરાણ અથવા બાંહેધરી ઉપજની કિંમતની મર્યાદામાં વિમીત રાશિને ધ્યાને લઈ ખરીફ ખાધ્ય પાકો માટેસામાન્ય પ્રિમિયમ દર - ૨.૫ થી ૩.૫ ટકા અને ઉનાળુ ઋતુના ખાધ્ય પાકો માટે સામાન્ય પ્રિમિયમ દર ૧.૫ થી ૨ ટકા હોય છે.
  • વાસ્તવિક/વાણિજ્ય પ્રિમિયમના દરો:પાકવાર વાસ્તવિક પ્રિમિયમના દરો વિમા કંપની દ્વારા નક્કી કરવામાં આવે છે.રોકડિયા પાકો માટે તેમજ સામાન્ય આવરણ ઉપરાંતની તેમજ વાસ્તવિક ઉપજની ૧૫૦ ટકા કિંમત સુધીની વિમા રાશિ માટે વાસ્તવિક પ્રિમિયમના દર લાગુ પાડવામાં આવે છે.

રાષ્ટ્રીય કૃષિ વિમા યોજના હેઠળ પ્રિમિયમ તથા પ્રિમિયમની રક્મ માં સબસીડી

રાષ્ટ્રીય કૃષિ વિમા યોજના હેઠળ નાના ખેડૂત (બે હેક્ટડર કે ઓછી જમીન ધરાવતા ખેડૂતો) અને સીમાંત ખેડૂતો (એક હેક્ટેર કે ઓછી જમીન ધરાવતા ખેડૂતો) ને પ્રિમિયમની રક્મતમાં ૧૦ ટકા સબસીડી આપવામાં આવે છે

રાજયમાં રાષ્ટ્રીય કૃષિ વિમા યોજનાનું અમલીકર​ણ

ભારત સરકાર દ્વારા રચીત એગ્રીક્ચ્ાત્ર ઈન્યોો નકરન્સક ક્ંેપની ઓફ ઈન્ડીુયા લી યોજનાની અમલકર્તાસંસ્થાા છે.રાજય ક્ક્ષાકએ સચિવશ્રી કૃષિના અઘ્યકક્ષપણા હેઠળ રાષ્ટ્રીય કૃષિ વિમા યોજનાની સંક્લ્ન સમિતિની રચના ક્રરવામાં આવેલ છે.સદર સમિતિ કેન્દ્ગકસરકારશ્રીની માર્ગદર્શક સૂચના મુજબ જે તે ઋતુની શરુઆતમાં યોજના હેઠળ આવરી લેવાનાર પાક, ડીફાઇન્ડિ વિસ્તાર, પ્રિમિયમના દર, પ્રિમિયમમાં સબસીડી, વિમાપાત્ર રક્મર વગેરે બાબતો નક્ી્ડ ક્રેા છે. અને તે મુજબ જે તે ઋતુનો ઠરાવ બહાર પાડવામાં આવે છે.

એગ્રીકલ્ચર ઇન્સ્યોરન્સ કંપની ઓફ ઇન્ડીયા લી યોજનાની અમલકર્તા સંસ્થા છે.એગ્રીક્લ્મ‍ચર ઈન્યોકલ્ રન્સફ ક્ંીપની ઓફ ઈન્ડીંયા લી બેંકો મારફતે પ્રિમિયમ સ્વીકારે છે, દાવાઓની ગણતરી કરી નિયમોનુસાર મળવાપાત્ર દાવાઓ મંજુર કરે છે અને બેંકો મારફતે ખેડૂતોના ખાતામાં પાક વિમાના દાવાની રકમ જમા કરાવે છે.

વર્ષ ૨૦૧૪-૧૫ ની ખરીફ-૨૦૧૪ ઋતુથી રાજ્ય સરકારે આ યોજનાનું અમલીકરણ ઓનલાઇન પ્લેટફોર્મ પર ચાલુ કરેલ છે. સદર યોજનાના અમલથી માંડી આજ સુધી પાક વિમા યોજના હેઠળ વિમિત વિસ્તારમાં વિસંગતતા જણાયેલ છે. પાક વિમો લેતા રાજ્યના ખેડૂતો દ્વારા તેઓએ વાવેલ પાક, પાક હેઠળનો વાવેતર વિસ્તાર તેમજ પાકવાર લિધેલ ધિરાણ, પાક વિમાની પ્રિમિયમની રકમ જેવી અગત્યની માહિતી સ્પષ્ટ મળે અને રાષ્ટ્રીય કૃષિ વિમા યોજનાનો અમલ સુચારૂ રૂપે પારદર્શક રીતે થાય તે હેતુસર ગુજરાત સરકારશ્રી દ્વારા પોર્ટલથી i-khedut http://ikhedut.gujarat.gov.inપરરાષ્ટ્રીય કૃષિ વિમા યોજનાના ટેબ ઉપર પાક વિમાની અરજી ખેડૂત ઓનલાઇન કરે તેવુ નિયત કરેલ છે. ઓનલાઇન અરજી કરવા માટેનું પોર્ટલ માતૃભાષા ગુજરાતીમાં બનાવવામાં આવેલ છે. તેમજ તેના પરનું અરજી પત્રક ખેડૂતો સરળતાથી સમજીને ભરી શકે તેવું સહેલુ બનાવેલ છે.ઇ-ગ્રામ સેન્ટર અથવા ઇન્ટરનેટ કનેક્શન ધરાવતા કોઇપણ કોમ્પ્યુટર પરથી કોઇપણ સ્થળેથી ઓનલાઇન પાક વિમાનું અરજી પત્રક ભરી શકાય તેવી જોગવાઇ છે. ધિરાણી સંસ્થા/બેંકોના સહયોગ અને માર્ગદર્શનથી ઓનલાઇન અરજીપત્રકો ખેડૂત ભરી શકે છે.

Ikhedutપોર્ટ્લ ઉપર પાક વિમાની ઓનલાઇન અરજી ભરવા માટેનુ ખેડુતોને માર્ગદર્શન :

i-khedut પોર્ટલથી http://ikhedut.gujarat.gov.in પરરાષ્ટ્રીય કૃષિ વિમા યોજનાના ટેબ ઉપર કલિક કરતા પેઇઝ ઓપન થાય છે. જેમાં ડાબી બાજુમાં પ્રિમિયમ કેલ્કયુલેટરની સુવિઘા આપેલ છે, જેમાં ખેડૂત તેમની રકમ પર કેટલુ પ્રિમિયમ ભરવાન

ઓનલાઇન અરજી કરવા માટેની તબક્કાવાર પધ્ધતિ :

  • સ્ટેપ ૧: પાક વિમા યોજનામાં લાભ લેવા ઇચ્છતા અરજદારે સૌ-પ્રથમ ભાગ ૧- અરજદારની વિગત પર કલીક કરવાનું રહેશે. કલીક કરવાથી જે ફોર્મ ઉપલબ્ઘ થાય તેમાં ખેડુતે પોતાની સાચી અને સંપૂર્ણ વિગત ભરીને સેવ કરવાનું રહેશે. જેમાં લાલ ફુદડીવાળી માહિતી ફરજિયાત આપવાની રહેશે. ભરેલ માહિતી સેવ કરવાથી અરજદાર ખેડુતનો અરજી નંબર દેખાશે તેમજ જે મોબાઇલ નંબર આપ્યો હશે તેમાં SMS પણ આવશે. જે આગળની કાર્યવાહી અર્થે નોટ કરી લેવાનો રહેશે.
  • સ્ટેપ ૨ : હવે, હવે ભાગ ૨ -ખાતેદારની વિગત ઉપર અરજદારે કલિક કરવાનું રહેશે, જેમાં અરજદારેભાગ ૧ ભરવાથી મળેલ અરજી નંબરનો ઉપયોગ કરીને ત્યાર બાદ ખાતેદારની વિગત ભરીને સેવ કરવાનું રહેશે.
  • સ્ટેપ ૩ : ભાગ ૩-પાકની વિગત ઉપર અરજદારે કલિક કરવાનું રહેશે,જેમાંઅરજદારે અરજી નંબરનો ઉપયોગ કરીને ત્યાર બાદ સંલગ્ન સર્વે નંબરમાં કયા પાકનું વાવેતર કેટલા વિસ્તારમાં કરેલ છે, તેની સંપુર્ણ અને સાચી વિગતો ભરીને સેવ કરવાની રહેશે.
  • સ્ટેપ ૪: સંપુર્ણ વિગતો ભર્યા બાદ અરજીની પ્રિન્ટ પર કલિક કરીનેઅરજી નંબરનો ઉપયોગ કરીને અરજીની પ્રિન્ટ કાઢીને નિયત સમય મર્યાદામાં બેંકમાં સબમીટ કરવાનું રહેશે અને પ્રિમિયમની રકમ ભરવાની રહેશે.

રાષ્ટ્રીય કૃષિ વિમા યોજના (NAIS)

રાષ્ટ્રીય કૃષિ વિમા યોજના (NAIS)

Amount In Crore
Season/year Sum of FARMERS Total AREA
IN HECT.
Total SUM INSURED Total PREMIUM Total SUBSIDY Sum of CLAIMS Sum of FARMERS
BENEFITTED
Kharif-2000 ૧૧૮૨૮૨૨ ૨૪૪૭૩૦૬.૯૨ ૧૬૫૬.૫૧ ૬૨.૭૭ ૮.૭૩ ૭૬૯.૪૯ ૯૭૫૨૯૨
Kharif-2001 ૧૨૫૪૪૧૨ ૨૪૨૯૨૮૨.૨૧ ૧૯૮૦.૦૦ ૭૩.૫૮ ૮.૩૦ ૧૪૮.૬૫ ૨૬૨૦૧૩
Kharif-2002 ૧૧૬૮૭૨૭ ૨૨૮૦૩૧૫.૬૪ ૨૦૨૭.૫૧ ૮૭.૫૭ ૭.૭૪ ૭૨૫.૯૬ ૬૭૧૪૫૩
Kharif-2003 ૧૦૧૬૪૨૯ ૨૧૮૩૦૯૫.૬૫ ૧૯૧૦.૨૭ ૯૮.૫૩ ૫.૮૭ ૫.૯૧ ૧૫૧૧૪
Kharif-2004 ૧૦૬૭૮૮૭ ૨૨૧૬૯૫૧.૦૪ ૧૯૮૬.૨૦ ૧૦૮.૪૪ ૩.૨૮ ૨૮૯.૦૫ ૩૪૬૯૫૫
Kharif-2005 ૮૭૯૬૧૮ ૧૮૯૧૫૯૩.૯૭ ૧૯૯૨.૮૩ ૮૪.૯૦ ૨.૭૧ ૩૩.૫૦ ૩૪૩૮૪
Kharif-2006 ૮૬૩૬૧૩ ૧૮૨૦૪૩૯.૧૪ ૨૧૧૬.૨૯ ૮૨.૨૦ ૨.૫૭ ૫૮૨.૮૨ ૪૫૦૨૨૬
Kharif-2007 ૮૨૪૯૨૩ ૧૭૪૮૬૧૦.૮૩ ૨૨૧૬.૦૯ ૮૧.૫૫ ૨.૫૧ ૨૨.૭૬ ૩૫૩૦૬
Kharif-2008 ૮૧૩૪૫૮ ૧૭૯૪૨૫૦.૩૪ ૨૩૨૪.૧૩ ૮૨.૬૪ ૨.૪૩ ૪૬૭.૩૦ ૨૮૩૧૬૫
Kharif-2009 ૯૧૪૫૬૭ ૧૯૯૫૯૮૯.૯૯ ૨૯૪૪.૧૮ ૧૦૩.૯૬ ૩.૧૨ ૮૦૦.૨૩ ૫૩૦૨૦૬
Kharif-2010 ૯૨૭૦૫૦ ૧૯૮૯૬૯૯.૪૫ ૩૩૨૩.૩૭ ૧૧૫.૯૪ ૩.૫૨ ૬૯.૩૮ ૭૦૨૪૦
Kharif-2011 ૯૭૬૪૮૩ ૨૦૮૩૮૧૮.૦૦ ૪૧૨૭.૦૦ ૧૪૩.૭૭ ૪.૪૯ ૩૧૬.૫૬ ૨૫૯૮૫૫
Kharif-2012 ૧૧૪૩૭૬૭ ૨૪૭૨૭૫૯.૬૨ ૬૦૬૫.૦૮ ૨૩૩.૪૮ ૩૦.૧૮ ૨૧૯૦.૩૯ ૮૫૦૬૨૧
Kharif-2013 ૧૦૦૫૧૫૩ ૨૧૩૬૧૭૭.૨૭ ૫૭૭૮.૧૨ ૨૬૪.૪૪ ૭૧.૩૦ ૩૮.૦૯ ૪૨૫૨૧
Rabi-1999 ૧૪૮૧૮ ૨૬૧૨૩.૩૦ ૨૦.૦૭ ૦.૪૩ ૦.૦૭ ૨.૧૮ ૭૯૧૫
Rabi-2000 ૩૨૧૨૬ ૬૨૭૦૭.૩૫ ૩૫.૯૫ ૦.૭૮ ૦.૧૧ ૨.૭૧ ૯૧૨૧
Rabi-2001 ૨૮૩૮૬ ૪૭૧૩૨.૨૫ ૩૩.૦૭ ૦.૬૩ ૦.૦૭ ૦.૫૨ ૧૦૫૮૦
Rabi-2002 ૨૬૭૫૦ ૪૨૬૪૬.૭૬ ૩૫.૩૩ ૦.૮૪ ૦.૦૮ ૨.૩૯ ૮૩૮૧
Rabi-2003 ૨૦૧૨૭ ૩૪૫૨૧.૯૦ ૩૫.૭૧ ૦.૮૨ ૦.૦૫ ૦.૦૨ ૫૧
Rabi-2005 ૧૧૪૫૯ ૨૦૩૦૭.૫૭ ૨૬.૫૮ ૦.૪૨ ૦.૦૧ ૦.૦૨ ૫૦૦
Rabi-2006 ૧૪૦૮૦ ૨૫૮૬૪.૬૧ ૩૯.૭૨ ૦.૭૦ ૦.૦૨ ૦.૫૩ ૩૯૮૪
Rabi-2007 ૧૪૪૭૨ ૨૫૮૩૪.૧૫ ૩૫.૧૫ ૦.૬૭ ૦.૦૨ ૧.૦૫ ૨૧૬૯
Rabi-2008 ૨૮૨૩૨ ૫૬૪૧૬.૫૧ ૭૬.૦૮ ૧.૩૭ ૦.૦૪ ૧૧.૪૯ ૨૨૩૨૭
Rabi-2009 ૩૩૮૫૨ ૬૭૦૬૪.૦૬ ૧૧૦.૬૯ ૧.૮૬ ૦.૦૬ ૪.૬૪ ૬૫૫૦
Rabi-2010 ૩૯૦૧૫ ૮૦૭૪૭.૮૯ ૧૪૪.૬૬ ૨.૮૦ ૦.૦૯ ૨.૯૭ ૬૭૫૯
Rabi-2011 ૩૩૨૮૨ ૭૨૧૯૯.૬૫ ૧૫૨.૨૦ ૨.૩૩ ૦.૦૭ ૨.૫૧ ૫૮૧૦
Rabi-2012 ૩૨૭૭૨ ૭૧૨૦૦.૯૯ ૧૫૮.૧૮ ૨.૭૫ ૦.૦૯ ૧૧.૭૩ ૧૬૦૩૫
Rabi-2013 ૨૭૧૧૪ ૬૧૭૫૦.૫૪ ૧૬૨.૬૮ ૨.૮૬ ૦.૧૦ ૦.૦૨ ૩૦૪
Kharif Total ૧૪૦૩૮૯૦૯ ૨૯૪૯૦૨૯૦.૦૭ ૪૦૪૪૭.૫૮ ૧૬૨૩.૭૭ ૧૫૬.૭૪ ૬૪૬૦.૦૮ ૪૮૨૭૩૫૧
Rabi Total ૩૫૬૪૮૫ ૬૯૪૫૧૭.૫૩ ૧૦૬૬.૦૭ ૧૯.૨૬ ૦.૮૭ ૪૨.૭૬ ૧૦૦૪૮૬
Grand Total ૧૪૩૯૫૩૯૪ ૩૦૧૮૪૮૦૭.૬૦ ૪૧૫૧૩.૬૫ ૧૬૪૩.૦૩ ૧૫૭.૬૧ ૬૫૦૨.૮૪ ૪૯૨૭૮૩૭
  • ભારત નું નેશનલ પોર્ટલ
  • Office of The Chief Electoral Officer, Gujarat State : External website that opens in a new window
  • સોઇલ હેલ્થ કાર્ડ
  • કૃષિ અને સહકાર વિભાગ
  • ભારતીય કૃષિ સંશોધન સમિતિ
  • ભારતીય હવામાન વિભાગ
  • Vibrant Gujarat Summit 2017
  • DigiLocker
Go to Navigation